Blijft het binnen fris terwijl de verwarming aanstaat? Of voel je tocht bij ramen en deuren? Dan is het verstandig om te onderzoeken waar je woning warmte verliest. Warmteverlies in je woning verminderen helpt om comfortabeler te wonen en minder energie te gebruiken. Je hoeft daarvoor niet altijd meteen een grote verbouwing te plannen: ook kleine maatregelen kunnen verschil maken.

EcoFuse helpt eigenaren en verhuurders met inzicht in de energieprestatie van hun woning en de mogelijkheden voor energiebesparing in de woning. Bij een energielabelopname bekijken we onder meer de aanwezige isolatie, beglazing, ventilatie en verwarmingsinstallatie. In dit artikel lees je welke maatregelen kunnen helpen om warmte beter binnen te houden.

Warmteverlies woning verminderen: waar begin je?

Een woning verliest warmte via het dak, de buitenmuren, ramen, deuren en de beganegrondvloer. Daarnaast gaat warmte verloren door lucht die via kieren of het ventilatiesysteem naar buiten stroomt. Hoe groot het aandeel van ieder onderdeel is, verschilt per woning. De isolatie, het woningtype, de oppervlakten en het gebruik van de ruimtes spelen allemaal een rol.

Begin daarom bij de onderdelen die niet of nauwelijks geïsoleerd zijn en grenzen aan ruimtes die je verwarmt. Een ongeïsoleerd dak kan bijvoorbeeld veel warmte verliezen, maar in een appartement onder een andere woning liggen de aandachtspunten vaak ergens anders.

Wil je mogelijke warmtelekken laten onderzoeken? Een professionele warmtescan kan ontbrekende isolatie, koudebruggen en luchtlekken helpen opsporen. De omstandigheden tijdens de scan en een deskundige interpretatie zijn daarbij belangrijk. Een energielabel geeft inzicht in de energieprestatie, maar is geen warmtescan.

Dakisolatie en zoldervloerisolatie

Bij een woning met een ongeïsoleerd dak kan dakisolatie een belangrijke verbetering zijn. Een schuin dak kan, afhankelijk van de constructie, aan de binnenkant of buitenkant worden geïsoleerd. Bij een plat dak heeft isolatie aan de buitenkant doorgaans de voorkeur: isoleren aan de binnenkant brengt een groter risico op vochtproblemen met zich mee.

Gebruik je de zolder alleen als berging en verwarm je deze niet? Dan kan zoldervloerisolatie een alternatief zijn. Voorwaarde is dat je de zolder met een deur of luik kunt afsluiten van de verwarmde ruimtes. Bij een open verbinding met de verdieping eronder ligt dakisolatie meer voor de hand.

Kijk bij het kiezen van materiaal naar de isolatiewaarde. Milieu Centraal adviseert voor goede dakisolatie een Rd-waarde van minstens 3,8 m²K/W. De benodigde dikte verschilt per materiaal. Een vaste laagdikte van 15 centimeter geeft dus niet bij elk materiaal dezelfde isolatieprestatie.

Laat ook de bestaande dakopbouw beoordelen. Of je een dampremmende laag of klimaatfolie nodig hebt, hangt onder meer af van de materialen en folies die al aanwezig zijn. Een verkeerd opgebouwde constructie kan vocht vasthouden. Zorg bovendien voor goede aansluitingen en houd rekening met beschermde dieren bij de werkzaamheden.

Spouwmuurisolatie en andere vormen van gevelisolatie

Veel woningen uit de periode 1920 tot 1975 hebben een spouwmuur die bij de bouw niet is geïsoleerd. Vanaf ongeveer 1975 werd vaker isolatie aangebracht. Het bouwjaar geeft een eerste aanwijzing, maar onderzoek is nodig om vast te stellen wat er daadwerkelijk in de muur zit.

Een gespecialiseerd bedrijf kan een geschikte spouw vullen met bijvoorbeeld EPS-parels of minerale wolvlokken. Laat vooraf de spouwbreedte, vervuiling, bestaande isolatie en de staat van de gevel controleren. Ook vochtproblemen moeten worden beoordeeld.

Bij spouwmuurisolatie moet je rekening houden met beschermde dieren, zoals vleermuizen en vogels. Bespreek vooraf met het isolatiebedrijf hoe de werkzaamheden volgens de geldende regels voor natuurbescherming worden uitgevoerd.

Heeft je woning geen geschikte spouw? Dan kan isolatie aan de binnenkant of buitenkant van de gevel een alternatief zijn. De beste aanpak hangt af van de constructie, beschikbare ruimte en gewenste afwerking. Controleer bij veranderingen aan de gevel ook eventuele vergunningseisen en monumentenregels.

Ramen en buitendeuren: verbeter glas en kierdichting

Via enkelglas en slecht sluitende ramen kan veel warmte verloren gaan. HR++-glas isoleert aanzienlijk beter dan enkelglas. Triple glas kan nog beter isoleren, vooral in combinatie met goed isolerende kozijnen. Laat beoordelen welke beglazing past bij de bestaande kozijnen of kies bij vervanging voor een passende combinatie van glas en kozijn.

Controleer daarnaast de tochtstrippen en aansluitingen rond ramen en buitendeuren. Versleten strippen, een kier onder de buitendeur of een slecht afsluitende brievenbus kunnen tocht veroorzaken. Met geschikte afdichting kun je dit vaak relatief eenvoudig verbeteren.

• Controleer tochtstrippen en vervang ze wanneer ze beschadigd zijn of onvoldoende afsluiten.
• Dicht ongewenste naden bij kozijnen en leidingdoorvoeren met materiaal dat bij de aansluiting past.
• Pak tocht bij buitendeuren aan met bijvoorbeeld een passende dorpelstrip of brievenbusborstel.
• Sluit gordijnen in de avond, maar laat ze niet voor radiatoren of ventilatieroosters hangen.
• Behoud noodzakelijke ventilatie en dicht roosters of benodigde doorstroomopeningen niet af.

Blijf ventileren als je warmteverlies beperkt

Kieren dichten en beter isoleren gaan samen met goede ventilatie. Ventilatie voert vocht en vervuilde lucht af en zorgt voor verse lucht. Sluit ventilatieroosters daarom niet af om warmte binnen te houden. Houd ook rekening met de luchtstroming tussen kamers: de spleet onder een binnendeur kan daarvoor nodig zijn.

Wil je het warmteverlies door ventilatie beperken? Laat bekijken of een passend systeem met vraagsturing of warmteterugwinning mogelijk is. Bij warmteterugwinning wordt warmte uit de afgevoerde lucht gebruikt om de binnenkomende lucht voor te verwarmen. Welk systeem geschikt is, hangt af van je woning en de aanwezige voorzieningen.

Vloerisolatie en de kruipruimte

Een ongeïsoleerde beganegrondvloer kan voor koude voeten en extra warmteverlies zorgen. Is er een voldoende hoge en toegankelijke kruipruimte? Dan kan vaak isolatiemateriaal tegen de onderkant van de vloer worden aangebracht. De materiaalkeuze en uitvoering moeten passen bij een houten of betonnen vloer en de vochtsituatie.

Milieu Centraal adviseert voor goede vloerisolatie een Rd-waarde van minstens 3,5 m²K/W. Bij vloerverwarming is een hogere isolatiewaarde verstandig. Zorg dat de noodzakelijke kruipruimteventilatie behouden blijft en laat beoordelen of bodemfolie nodig is om verdamping van vocht uit de grond te beperken.

Kun je niet onder de vloer komen? Dan kan isolatie aan de bovenkant of een andere vloeropbouw een mogelijkheid zijn. Dit heeft gevolgen voor de vloerhoogte, deuren en aansluitingen. Bodemisolatie kan soms ook, maar bespaart doorgaans minder energie dan isolatie direct tegen de vloer.

Kleine aanvullingen: radiatorfolie en leidingisolatie

Radiatorfolie kan helpen om warmteverlies via een buitenmuur te beperken. Dat is vooral zinvol als de radiator voor een ongeïsoleerde of matig geïsoleerde buitenmuur staat. Bij een goed geïsoleerde muur is de extra besparing kleiner. Monteer de folie volgens de instructies van de fabrikant.

Ook cv-leidingen in onverwarmde ruimtes, zoals een kruipruimte, garage of zolder, kunnen warmte verliezen. Met passende leidingisolatie beperk je dit verlies. Leidingen in een verwarmde kamer geven hun warmte aan die kamer af; daar is isoleren meestal minder zinvol.

Stem je verwarming af op het gebruik van je woning

Naast bouwkundige maatregelen kun je energie besparen door je verwarming goed te regelen. Verwarm kamers die je weinig gebruikt minder en stel de thermostaat af op je dagelijkse ritme. Hoeveel dit bespaart, hangt af van de woning en de installatie.

Bij een warmtepomp of vloerverwarming kan een gelijkmatige temperatuur met een beperkte verlaging beter passen dan een grote nachtverlaging. Vraag je installateur welke instellingen geschikt zijn voor jouw systeem en voorkom dat ruimtes te sterk afkoelen.

Wat vertelt je energielabel over de woning?

Een energielabel geeft inzicht in de berekende energieprestatie van je woning. De energieadviseur verzamelt gegevens over onder meer de isolatie, beglazing, afmetingen en installaties. Isolatiewaarden worden volgens de voorgeschreven methode vastgesteld op basis van beschikbare informatie en de woningopname. Ze worden niet standaard ter plaatse met een meetapparaat gemeten.

Het label bevat verbetermogelijkheden, maar laat niet exact zien waar alle warmtelekken zitten. Het is ook geen persoonlijke berekening van de besparing in euro’s per maatregel. Voor een vergelijking van kosten, besparing en terugverdientijd is aanvullende informatie of een afzonderlijk advies nodig.

Ga je verkopen of verhuren? Dan is een geldig energielabel voor de verkoop van je woning of een energielabel voor verhuur van je woning in de meeste gevallen verplicht. Er zijn wettelijke uitzonderingen. Na verduurzaming kun je een nieuw label laten vaststellen om de verbeteringen te laten verwerken; dat gebeurt niet automatisch.

Zo maak je een praktisch verbeterplan

• Breng de bestaande situatie in kaart: welke onderdelen zijn al geïsoleerd en waar ervaar je kou of tocht?
• Begin bij de belangrijkste verbeterpunten: kijk naar ongeïsoleerde onderdelen rond ruimtes die je verwarmt.
• Combineer werkzaamheden: isoleren kan voordeliger uitpakken als je toch al het dak, de gevel of kozijnen aanpakt.
• Vergelijk offertes: let op isolatiewaarden, uitvoering, ventilatievoorzieningen en garanties.
• Controleer subsidies vooraf: eigenaar-bewoners kunnen onder voorwaarden ISDE-subsidie krijgen. Daarbij gelden onder meer eisen aan de isolatiewaarde en uitvoering door een bedrijf. Voor verhuurders en VvE’s kunnen andere regelingen gelden.
• Bewaar bewijs van de werkzaamheden: facturen, productgegevens en foto’s kunnen nodig zijn voor subsidie en een volgende energielabelopname.

Veelgestelde vragen

Wat is een goedkope manier om warmteverlies in mijn woning te verminderen?

Begin met het herstellen van tochtstrippen en het dichten van ongewenste naden bij ramen en buitendeuren. Radiatorfolie en isolatie van cv-leidingen in onverwarmde ruimtes kunnen ook helpen. Laat ventilatieroosters en noodzakelijke openingen onder binnendeuren vrij.

Hoeveel bespaar ik met dakisolatie?

Dat hangt af van het dakoppervlak, de bestaande isolatie, de nieuwe isolatiewaarde, je verwarmingssysteem en je stookgedrag. Ook de energieprijs bepaalt de besparing in euro’s. Een vast percentage of een vaste terugverdientijd geldt daarom niet voor iedere woning. Laat een berekening maken voor jouw situatie.

Is spouwmuurisolatie altijd mogelijk?

Nee. De woning moet een geschikte spouw hebben. De breedte, bestaande isolatie, vervuiling en staat van de gevel zijn bepalend. Ook natuurbescherming speelt een rol. Laat dit vooraf onderzoeken door een gespecialiseerd bedrijf.

Moet vloerisolatie altijd aan de onderkant worden aangebracht?

Nee. Isoleren vanuit de kruipruimte is vaak praktisch, maar bij een ontbrekende of ontoegankelijke kruipruimte kunnen andere oplossingen geschikt zijn. Laat de vloerconstructie, beschikbare hoogte en vochtsituatie beoordelen voordat je een keuze maakt.

Wat is het verschil tussen de Rd-waarde en Rc-waarde?

De Rd-waarde geeft de warmteweerstand van het isolatiemateriaal aan. De Rc-waarde gaat over de volledige constructie, zoals het dak of de gevel. Een hogere waarde betekent betere isolatie. De wettelijke eisen staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en verschillen tussen nieuwbouw en verschillende soorten verbouw. Advieswaarden en subsidievoorwaarden zijn niet hetzelfde als wettelijke minimumeisen.

Wil je het warmteverlies van je woning verminderen en weten waar je het beste kunt beginnen? EcoFuse helpt je met een energielabel en inzicht in de mogelijkheden voor energiebesparing. Neem contact met ons op of bel 085 130 48 69. We denken graag met je mee.