Je energierekening kan flink oplopen en je vraagt je misschien af waar al die kilowatturen en kubieke meters gas blijven. Energieverbruik verlagen klinkt als een grote klus, maar dat hoeft het niet te zijn. Met gerichte aanpassingen kun je minder energie verbruiken, je energiekosten verlagen en tegelijkertijd je wooncomfort verbeteren. Soms zijn kleine veranderingen al voldoende om verschil te merken.

Of je nu in een huurwoning woont, eigenaar bent van een huis of verantwoordelijk bent voor een bedrijfspand: de basisprincipes van energiebesparing zijn vergelijkbaar. Sommige maatregelen kosten vrijwel niets, terwijl andere een investering vragen die zich op termijn kan terugverdienen. In deze blog delen we praktische manieren om je energieverbruik te verlagen en leggen we uit waar je het beste kunt beginnen.

Waarom energieverbruik verlagen belangrijk is

Energieprijzen veranderen regelmatig, maar één ding blijft hetzelfde: minder energie verbruiken betekent doorgaans lagere energiekosten. Daarnaast kan energiebesparing bijdragen aan het verminderen van de CO2-uitstoot. Vooral wanneer je minder aardgas en elektriciteit uit fossiele bronnen gebruikt, heeft dat een positief effect op het milieu.

Veel mensen denken bij verduurzaming meteen aan grote investeringen, zoals zonnepanelen of een warmtepomp. Toch zijn er ook eenvoudige maatregelen waarmee je direct energie kunt besparen. Denk aan het verminderen van tocht, slimmer verwarmen en het uitschakelen van apparaten die onnodig stroom gebruiken.

Door je energieverbruik regelmatig te controleren, ontdek je bovendien waar de grootste besparingsmogelijkheden liggen. Misschien verbruikt een oude koelkast opvallend veel stroom of blijft de verwarming onnodig aanstaan wanneer niemand thuis is. Met dat inzicht kun je gerichter maatregelen nemen.

Begin met isolatie: de basis voor lager energieverbruik

Wil je structureel je energieverbruik verlagen? Dan is het verstandig om eerst te onderzoeken hoeveel warmte je woning of bedrijfspand verliest. Vooral bij oudere gebouwen kan onvoldoende isolatie verantwoordelijk zijn voor een aanzienlijk deel van het energieverbruik.

Dakisolatie, spouwmuurisolatie en vloerisolatie kunnen helpen om warmteverlies te beperken. Welke maatregel het meeste oplevert, hangt af van het gebouw, de bestaande isolatie en de manier waarop het wordt verwarmd.

Ook ramen en deuren spelen een belangrijke rol. Enkel glas isoleert aanzienlijk minder goed dan modern isolatieglas. Door enkel glas of verouderd dubbel glas te vervangen door HR++ glas of, waar passend, triple glas, kun je het warmteverlies via ramen verminderen.

Daarnaast zijn er eenvoudige oplossingen die relatief weinig kosten:

• Breng tochtstrips aan bij slecht sluitende ramen en deuren.
• Dicht ongewenste naden en kieren rondom kozijnen met geschikt afdichtmateriaal.
• Plaats een brievenbusborstel om tocht via de brievenbus te beperken.
• Controleer of buitendeuren goed sluiten.
• Onderzoek of leidingen en andere doorvoeren ongewenste luchtlekken veroorzaken.

Let er wel op dat je bij het verminderen van tocht voldoende blijft ventileren. Ventilatieroosters en andere noodzakelijke ventilatievoorzieningen mogen niet zomaar worden afgesloten. Een goed geïsoleerd gebouw heeft ook een gezond binnenklimaat nodig.

Slimmer verwarmen en koelen bespaart direct

Verwarming vormt in veel Nederlandse huishoudens een belangrijk deel van het totale energieverbruik. Door slimmer met de verwarming om te gaan, kun je de energievraag beperken zonder dat je direct een nieuwe installatie nodig hebt.

Een eenvoudige maatregel is het verlagen van de thermostaat. Als vuistregel wordt vaak aangehouden dat één graad lager verwarmen ongeveer 7 procent op de energie voor ruimteverwarming kan besparen. De werkelijke besparing verschilt per woning, verwarmingssysteem en stookgedrag.

Verwarm bij voorkeur alleen de ruimtes die je daadwerkelijk gebruikt. Met een programmeerbare thermostaat kun je voorkomen dat de verwarming onnodig aanstaat wanneer niemand thuis is.

Heb je een traditionele cv-installatie met radiatoren? Dan kan het verstandig zijn om de thermostaat ’s nachts en tijdens langere afwezigheid lager te zetten. Bij vloerverwarming of een warmtepomp ligt dat anders. Deze systemen werken vaak efficiënter met een kleinere temperatuurverlaging, omdat het opnieuw opwarmen meer tijd kost.

Met deze aanvullende maatregelen kun je energie besparen:

• Houd radiatoren vrij: meubels, lange gordijnen en andere obstakels kunnen de warmteafgifte belemmeren.
• Ontlucht radiatoren indien nodig: lucht in het systeem kan de warmteverdeling verstoren.
• Sluit deuren: voorkom dat warmte onnodig naar minder verwarmde ruimtes stroomt, zonder noodzakelijke ventilatie te blokkeren.
• Gebruik radiatorfolie: bij radiatoren tegen slecht geïsoleerde buitenmuren kan radiatorfolie warmteverlies beperken.
• Overweeg thermostatische radiatorknoppen: daarmee kun je de temperatuur per ruimte beter regelen.

Ook in de zomer kun je energie besparen. Gebruik buitenzonwering, screens of gordijnen om zonnewarmte buiten te houden. Ventileer extra wanneer het buiten koeler is dan binnen, bijvoorbeeld in de avond of vroege ochtend.

Een ventilator verbruikt doorgaans aanzienlijk minder elektriciteit dan een airconditioner. Een ventilator verlaagt de luchttemperatuur niet, maar zorgt door luchtbeweging wel voor een verkoelend gevoel.

Apparaten en verlichting: voorkom onnodig stroomverbruik

Naast verwarming zijn elektrische apparaten en verlichting belangrijke aandachtspunten wanneer je het energieverbruik wilt verlagen. Vooral oudere of intensief gebruikte apparaten kunnen relatief veel elektriciteit verbruiken.

Ledverlichting is een eenvoudige manier om stroom te besparen. Een moderne ledlamp kan ongeveer 80 tot 90 procent minder elektriciteit gebruiken dan een vergelijkbare traditionele gloeilamp. Bovendien gaat ledverlichting doorgaans aanzienlijk langer mee.

Heb je nog halogeenspots of gloeilampen in huis? Dan kan vervangen door ledverlichting direct een besparing opleveren. Hoeveel je bespaart, hangt onder andere af van het vermogen en het aantal branduren.

Let daarnaast op sluipverbruik. Sommige apparaten blijven elektriciteit gebruiken terwijl ze op stand-by staan. Denk aan oudere televisies, computers, spelcomputers en andere elektronische apparatuur.

Met een stekkerdoos met schakelaar kun je meerdere apparaten volledig uitschakelen wanneer je ze niet gebruikt. Bij moderne apparaten is het stand-byverbruik vaak al beperkt door Europese energie-eisen. De grootste besparing zit daarom meestal bij oudere apparaten of apparatuur die continu actief blijft.

Ook grote huishoudelijke apparaten verdienen aandacht. Denk aan koelkasten, vriezers, wasmachines en wasdrogers. Bij vervanging kun je apparaten vergelijken op basis van hun energielabel en het vermelde elektriciteitsverbruik in kilowattuur (kWh).

Een energielabel A is binnen de vernieuwde labelindeling zeer energiezuinig, maar niet ieder type apparaat gebruikt dezelfde labelschaal. Kijk daarom niet uitsluitend naar de letter, maar ook naar het daadwerkelijke verbruik en de capaciteit van het apparaat.

Andere praktische bespaartips zijn:

• Was zoveel mogelijk op een lage temperatuur wanneer het wasgoed dat toelaat.
• Draai de wasmachine bij voorkeur met een goed gevulde trommel.
• Hang was buiten of binnen op een geschikte, goed geventileerde plek te drogen in plaats van de droger te gebruiken.
• Controleer of de koelkast en vriezer op de juiste temperatuur staan.
• Vervang oude apparaten niet automatisch, maar vergelijk eerst de mogelijke energiebesparing met de aanschafkosten.

Warm water: het vergeten energieverbruik

Warm water produceren kost energie. Of je nu gebruikmaakt van een cv-ketel, elektrische boiler of warmtepompboiler: door minder warm water te gebruiken, kun je het energieverbruik verlagen.

Korter douchen is een van de eenvoudigste maatregelen. Wie regelmatig lang doucht, kan besparen door de douchetijd bijvoorbeeld terug te brengen naar vijf minuten.

Een waterbesparende douchekop kan eveneens helpen. Deze beperkt de hoeveelheid water die per minuut wordt gebruikt, waardoor ook minder energie nodig is om het douchewater te verwarmen.

Heb je een boiler of een cv-ketel met warmwaterfunctie? Dan is het belangrijk om de installatie veilig en correct in te stellen. Voor warm tapwater wordt doorgaans een temperatuur van minimaal 60 graden Celsius aangehouden om het risico op legionellagroei te beperken. Verlaag de temperatuur daarom niet zonder rekening te houden met de voorschriften van de fabrikant en de installatie.

Bij een cv-ketel kun je eventueel gebruikmaken van de ecostand voor warm water. Hierdoor wordt het water niet voortdurend onnodig voorverwarmd. Dat kan energie besparen, al duurt het soms iets langer voordat er warm water uit de kraan komt.

Ook het isoleren van geschikte warmwaterleidingen kan warmteverlies beperken. Laat je bij twijfel adviseren over welke leidingen en installatieonderdelen veilig geïsoleerd kunnen worden.

Gebruik daarnaast koud water wanneer warm water niet noodzakelijk is, bijvoorbeeld bij het wassen van je handen of het afspoelen van groenten. Zo voorkom je dat de warmwaterinstallatie onnodig aanslaat.

Gedragsverandering helpt je energieverbruik verlagen

Technische verbeteringen kunnen veel opleveren, maar je dagelijkse gewoontes hebben eveneens invloed op je energieverbruik. Door bewuster met verwarming, warm water en elektriciteit om te gaan, kun je besparen zonder grote investeringen.

Begin bijvoorbeeld met het controleren van je energieverbruik via je slimme meter of een energieverbruiksmanager. Daarmee kun je ontdekken wanneer je relatief veel elektriciteit of gas gebruikt.

Let vervolgens op eenvoudige gewoontes. Doe verlichting uit wanneer deze niet nodig is, verwarm niet meer water dan je nodig hebt en voorkom dat ramen langdurig openstaan terwijl de verwarming hoog staat. Blijf wel voldoende ventileren voor een gezond binnenklimaat.

Ook het tijdstip waarop je elektriciteit gebruikt, kan financieel verschil maken. Heb je een dynamisch energiecontract met wisselende uurprijzen? Dan kun je bepaalde apparaten gebruiken op momenten waarop elektriciteit goedkoper is.

Denk bijvoorbeeld aan het opladen van een elektrische auto of het draaien van de vaatwasser. De goedkoopste uren verschillen per dag en vallen niet automatisch buiten de gebruikelijke piekuren.

Met deze gewoontes kun je aanvullend besparen:

• Gebruik een deksel tijdens het koken om warmteverlies te beperken.
• Verwarm in de waterkoker alleen de hoeveelheid water die je nodig hebt.
• Laat de koelkast niet onnodig lang openstaan.
• Ontdooi een vriezer zonder automatische ontdooifunctie wanneer er veel ijsvorming ontstaat.
• Schakel apparaten uit wanneer je ze langere tijd niet gebruikt.
• Controleer regelmatig je energieverbruik om onverwachte veranderingen op te merken.

Het voordeel van deze maatregelen is dat je direct kunt beginnen. Niet iedere aanpassing levert afzonderlijk een grote besparing op, maar verschillende maatregelen samen kunnen wel degelijk verschil maken.

De rol van een energielabel bij het verlagen van energieverbruik

Wil je structureel je energieverbruik verlagen? Dan kan een energielabel waardevol inzicht geven in de energieprestatie van je woning of bedrijfspand.

Een energielabel laat zien hoe energiezuinig een gebouw is op basis van vastgestelde gebouwkenmerken en een gestandaardiseerde berekening. Daarbij wordt onder andere gekeken naar isolatie, beglazing, verwarming, warmwatervoorziening, ventilatie en eventuele duurzame installaties.

Het is belangrijk om te weten dat het energielabel niet hetzelfde is als je daadwerkelijke energieverbruik. Twee vergelijkbare woningen met hetzelfde energielabel kunnen in de praktijk verschillende energiekosten hebben. Dat komt bijvoorbeeld door verschillen in gezinssamenstelling, binnentemperatuur en het gebruik van elektrische apparaten.

Het energielabel biedt wel een nuttig uitgangspunt om mogelijke verbeteringen te onderzoeken. Bij het officiële label hoort informatie over de energieprestatie van het gebouw en mogelijke verduurzamingsmaatregelen.

Misschien blijkt dat de dakisolatie verbeterd kan worden, dat de beglazing verouderd is of dat de verwarmingsinstallatie minder efficiënt werkt. Met deze informatie kun je gerichter bepalen welke investeringen voor jouw situatie interessant zijn.

Daarnaast speelt het energielabel een belangrijke rol bij de verkoop en verhuur van vastgoed. In Nederland is voor veel woningen en utiliteitsgebouwen een geldig energielabel verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering. Er gelden wel uitzonderingen en voor verschillende gebouwtypen kunnen aanvullende eisen van toepassing zijn.

Een gunstig energielabel kan bovendien bijdragen aan de aantrekkelijkheid en waarde van een pand. De daadwerkelijke invloed hangt af van onder andere de locatie, de staat van het gebouw en de vastgoedmarkt.

Meer informatie vind je bij de Rijksoverheid over het energielabel voor woningen.

Wil je weten hoe energiezuinig jouw woning is? Bij EcoFuse kun je een officieel energielabel voor je woning aanvragen.

Investeren in duurzame oplossingen loont op lange termijn

Wanneer de eenvoudigste besparingsmogelijkheden zijn benut, kun je kijken naar grotere investeringen. Denk aan zonnepanelen, een warmtepomp, betere isolatie of een energiezuiniger ventilatiesysteem.

Welke investering het interessantst is, hangt af van de huidige staat van het pand, het energieverbruik, de beschikbare financiële middelen en de verwachte besparing.

Zonnepanelen kunnen je energiekosten verlagen doordat je zelf elektriciteit opwekt. Ze verminderen echter niet rechtstreeks de hoeveelheid elektriciteit die je apparaten gebruiken. Wel hoef je minder stroom van het elektriciteitsnet af te nemen wanneer je de opgewekte energie direct zelf gebruikt.

De terugverdientijd van zonnepanelen verschilt per situatie. Onder andere de aanschafprijs, elektriciteitsprijzen, hoeveelheid opgewekte stroom, het eigen verbruik en de terugleververgoeding spelen daarbij een rol.

Houd er rekening mee dat de Nederlandse salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt. Vanaf dat moment kun je teruggeleverde elektriciteit niet meer verrekenen met de stroom die je op andere momenten afneemt. Je ontvangt nog wel een terugleververgoeding. Daardoor wordt het financieel aantrekkelijker om zoveel mogelijk zelf opgewekte stroom direct te gebruiken.

Een warmtepomp kan het gebruik van aardgas voor verwarming aanzienlijk verminderen. Een volledig elektrische warmtepomp kan de gasgestookte verwarming vervangen, terwijl een hybride warmtepomp samenwerkt met een cv-ketel.

Een warmtepomp gebruikt elektriciteit om warmte uit de omgeving te benutten en kan daardoor efficiënter verwarmen dan directe elektrische verwarming. Het elektriciteitsverbruik van de woning stijgt meestal wel, terwijl het gasverbruik afneemt of verdwijnt.

Voor een volledig elektrische warmtepomp moet de woning voldoende geïsoleerd zijn en beschikken over een geschikt warmteafgiftesysteem, zoals vloerverwarming of radiatoren die voldoende warmte kunnen afgeven bij lagere watertemperaturen.

Daarom is het bij een slecht geïsoleerde woning doorgaans verstandig om eerst het warmteverlies te beperken. Bij een al goed geïsoleerde woning kan de overstap naar een warmtepomp juist eerder interessant zijn.

Ook andere investeringen kunnen bijdragen aan een lager energieverbruik:

• HR++ glas of triple glas: vermindert warmteverlies via ramen en verbetert vaak het comfort.
• Een slimme thermostaat: kan helpen om de verwarming beter af te stemmen op je dagelijkse routine.
• Een zonneboiler: gebruikt zonnewarmte om een deel van het warme tapwater te verwarmen.
• Energiezuinige ventilatie: kan bij een geschikte installatie zorgen voor voldoende frisse lucht met minder warmteverlies, bijvoorbeeld door warmteterugwinning.
• Extra isolatie: verlaagt de warmtebehoefte en kan de overstap naar duurzame verwarming eenvoudiger maken.

Niet iedere investering verdient zich even snel terug. Daarom is het verstandig om vooraf de kosten, verwachte besparing, technische mogelijkheden en beschikbare subsidies te onderzoeken.

Veelgestelde vragen over energieverbruik verlagen

Wat is de snelste manier om energieverbruik te verlagen?

Begin met maatregelen die weinig kosten. Zet de thermostaat waar mogelijk een graad lager, douche korter, vervang oude verlichting door ledlampen en voorkom onnodig sluipverbruik. Controleer daarnaast of er tocht ontstaat door slecht sluitende ramen of deuren. Welke maatregel het meeste oplevert, hangt af van je huidige energieverbruik.

Hoeveel bespaar je door je energieverbruik te verlagen?

Dat verschilt sterk per woning, het huidige energieverbruik en de gekozen maatregelen. Kleine gedragsaanpassingen kunnen direct besparingen opleveren, terwijl goede isolatie of een efficiëntere verwarmingsinstallatie de energievraag structureel kan verminderen. Een vast besparingspercentage voor iedere woning is daarom niet betrouwbaar. De grootste besparingen zijn vaak mogelijk bij gebouwen die momenteel veel energie verspillen.

Is het slimmer om eerst te isoleren of zonnepanelen te plaatsen?

Bij een slecht geïsoleerde woning is isolatie vaak een logische eerste stap, vooral als je veel energie gebruikt voor verwarming. Isolatie vermindert de warmtevraag en verbetert het wooncomfort. Zonnepanelen wekken elektriciteit op en kunnen ook zonder aanvullende isolatie interessant zijn. De beste volgorde hangt af van je woning, budget en verduurzamingsplannen.

Welke apparaten verbruiken het meest in huis?

Dat hangt af van de aanwezige apparatuur en hoe vaak je deze gebruikt. Elektrische verwarming, elektrische boilers, airconditioners, wasdrogers en bepaalde oudere apparaten kunnen veel elektriciteit verbruiken. Ook koelkasten en vriezers zijn relevant omdat ze voortdurend ingeschakeld zijn. Gebruik eventueel een energiemeter om het werkelijke elektriciteitsverbruik van afzonderlijke apparaten te controleren.

Kan ik energie besparen in een huurwoning?

Ja, ook als huurder kun je je energieverbruik verlagen. Denk aan ledverlichting, korter douchen, slimmer verwarmen, apparaten uitschakelen en het beperken van tocht. Voor ingrijpende werkzaamheden zoals dakisolatie, nieuwe beglazing of het vervangen van de verwarmingsinstallatie moet je doorgaans overleggen met de verhuurder.

Helpt een beter energielabel om mijn energiekosten te verlagen?

Een beter energielabel betekent dat de berekende energieprestatie van je woning is verbeterd. Maatregelen zoals extra isolatie of een efficiëntere verwarmingsinstallatie kunnen daardoor ook het daadwerkelijke energieverbruik verminderen. Het energielabel garandeert echter geen bepaald bedrag aan besparing, omdat je werkelijke energiekosten mede afhangen van je gedrag en energiecontract.

Energieverbruik verlagen? EcoFuse helpt je op weg

Wil je weten hoe energiezuinig jouw woning of bedrijfspand is en welke verbeteringen mogelijk zijn? Dan is inzicht in de energieprestatie een goed begin.

Bij EcoFuse helpen we particulieren en bedrijven met energielabels en inzicht in de energieprestatie van gebouwen. Met een professionele beoordeling krijg je een duidelijker beeld van de huidige situatie en mogelijke aandachtspunten voor verduurzaming.

Wil je jouw energieverbruik verlagen of heb je een officieel energielabel nodig? Neem dan contact op met EcoFuse of bel 085 – 130 48 69. We helpen je graag verder.