Een nieuw bedrijfspand bouwen is een flinke investering. Je wilt dat alles klopt: de locatie, functionaliteit, uitstraling en natuurlijk de energieprestatie. Bij veel nieuwbouwprojecten moet je daarom al tijdens het ontwerp rekening houden met de energie-eisen en het energielabel. Voor een energielabel nieuwbouw bedrijfspand gelden andere aandachtspunten dan voor een bestaand gebouw.

Het is verstandig om hier niet pas bij de oplevering over na te denken. De keuzes die je tijdens het ontwerp en de bouw maakt, bepalen namelijk voor een belangrijk deel de uiteindelijke energieprestatie van het gebouw. Denk aan isolatie, beglazing, verwarming, koeling, ventilatie, verlichting en de opwekking van hernieuwbare energie.

Bij EcoFuse begeleiden we regelmatig eigenaren van bedrijfspanden bij het vaststellen van de energieprestatie. In deze blog leggen we uit wanneer een energielabel verplicht is, welke nieuwbouweisen gelden en hoe je voorkomt dat je bij de oplevering voor verrassingen komt te staan.

Is een energielabel bij een nieuw bedrijfspand verplicht?

Bij de oplevering van nieuwbouw is voor veel utiliteitsgebouwen een definitief energielabel verplicht. Dit geldt bijvoorbeeld voor gebouwen met een kantoorfunctie, winkelfunctie, bijeenkomstfunctie, onderwijsfunctie, sportfunctie, gezondheidszorgfunctie of logiesfunctie.

Niet ieder bedrijfspand valt automatisch onder de energielabelplicht. Een gebouw of gebouwdeel met uitsluitend een industriefunctie is bijvoorbeeld in beginsel uitgezonderd. Denk hierbij aan bepaalde productiehallen en industriële bedrijfsruimten. Heeft een industriegebouw daarnaast bijvoorbeeld kantoorruimte of een andere labelplichtige gebruiksfunctie, dan kan voor dat gedeelte alsnog een energielabel nodig zijn.

Het is daarom belangrijk om eerst te bepalen welke gebruiksfunctie of gebruiksfuncties het nieuwbouwpand heeft.

BENG-eisen voor nieuwbouw bedrijfspanden

Sinds 1 januari 2021 gelden voor nieuwe gebouwen de eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen, beter bekend als de BENG-eisen. Deze eisen zijn opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en hebben de vroegere EPC-eisen vervangen.

Bij nieuwbouw wordt onder andere gekeken naar drie belangrijke energieprestatie-indicatoren:

• de maximale energiebehoefte van het gebouw;
• het maximale primair fossiel energiegebruik;
• het minimale aandeel hernieuwbare energie.

Welke grenswaarden precies gelden, hangt onder andere af van de gebruiksfunctie en de vorm van het gebouw. Een kantoor heeft bijvoorbeeld andere uitgangspunten dan een school, winkel of sportgebouw.

De BENG-berekening speelt al tijdens de aanvraag en realisatie van het bouwproject een belangrijke rol. Bij de uiteindelijke oplevering wordt gekeken naar de daadwerkelijk gerealiseerde situatie.

Energielabel en BENG zijn niet hetzelfde

De BENG-eisen en het energielabel hebben met elkaar te maken, maar zijn niet hetzelfde. BENG bepaalt aan welke energieprestatie-eisen een nieuw gebouw moet voldoen. Het energielabel laat vervolgens zien hoe energiezuinig het gerealiseerde gebouw is.

Bij utiliteitsgebouwen wordt de labelklasse bepaald aan de hand van het berekende primair fossiele energiegebruik. De labels lopen van G tot en met A+++++.

Er geldt dus niet simpelweg dat ieder nieuw bedrijfspand minimaal energielabel C moet hebben. De bekende verplichting van minimaal energielabel C heeft vooral betrekking op bestaande kantoorgebouwen die onder de specifieke kantoorverplichting vallen. Voor nieuwbouw zijn de BENG-eisen bepalend.

Voorbereiding tijdens de ontwerpfase

De slimste aanpak begint al tijdens de ontwerpfase. Betrek daarom vroegtijdig een energieadviseur bij het project. Die kan samen met de architect, aannemer en installateur bekijken welke oplossingen nodig zijn om aan de energieprestatie-eisen te voldoen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• de oriëntatie en vorm van het gebouw;
• de hoeveelheid en positie van beglazing;
• de isolatie van vloer, gevel en dak;
• het type glas en kozijnen;
• verwarming en koeling;
• ventilatie en warmteterugwinning;
• verlichting en regeltechniek;
• zonnepanelen en andere vormen van hernieuwbare energie.

Een veelgemaakte fout is om bouwkundige en installatietechnische keuzes afzonderlijk van elkaar te maken. Een grote glazen gevel kan bijvoorbeeld architectonisch aantrekkelijk zijn, maar heeft ook invloed op warmteverlies, zoninstraling en koelbehoefte. Het gebouw moet daarom als één energiesysteem worden bekeken.

Een energielabel nieuwbouw bedrijfspand begint dus niet bij de eindinspectie, maar bij een goed doordacht ontwerp.

Installaties en isolatie: de basis van een energiezuinig gebouw

De energieprestatie van een nieuw bedrijfspand wordt sterk beïnvloed door de gebouwschil en de technische installaties. Goede isolatie vermindert de energiebehoefte voor verwarming en koeling. Daarnaast zijn onder andere de kwaliteit van beglazing, luchtdichtheid en het beperken van koudebruggen belangrijk.

Ook de verwarmings- en koelinstallatie speelt een grote rol. Een warmtepomp kan bijvoorbeeld een energiezuinige oplossing zijn, maar moet goed worden gedimensioneerd en correct worden ingeregeld. Een te groot of te klein systeem kan ten koste gaan van zowel energiegebruik als comfort.

Ook ventilatie verdient aandacht. Een efficiënt ventilatiesysteem, eventueel met warmteterugwinning, kan helpen om warmteverliezen te beperken terwijl tegelijkertijd voor voldoende ventilatie wordt gezorgd.

Bij utiliteitsgebouwen telt bovendien de verlichting mee in de energieprestatie. LED-verlichting in combinatie met aanwezigheidsdetectie, daglichtregeling of andere slimme besturing kan het energiegebruik aanzienlijk beperken.

• Zorg voor een goed geïsoleerde gebouwschil;
• kies energiezuinige verwarmings- en koelinstallaties;
• gebruik energiezuinige LED-verlichting met slimme regeling;
• besteed voldoende aandacht aan ventilatie en warmteterugwinning;
• onderzoek de mogelijkheden voor zonnepanelen en andere hernieuwbare energie;
• laat installaties professioneel inregelen en testen.

Bewaar documenten tijdens de bouw

Bij nieuwbouw is goede dossiervorming belangrijk. Voor het bepalen van het definitieve energielabel moet de energieadviseur kunnen vaststellen welke materialen, constructies en installaties daadwerkelijk zijn toegepast.

Bewaar daarom zoveel mogelijk relevante documentatie, zoals:

• bouwtekeningen;
• installatietekeningen;
• technische specificaties;
• productbladen;
• facturen en leveringsbewijzen;
• foto’s van isolatiemateriaal voordat constructies worden dichtgemaakt;
• kwaliteitsverklaringen;
• inregel- en opleverrapporten van installaties.

Juist onderdelen die na afronding van de bouw niet meer zichtbaar zijn, kunnen lastig achteraf te beoordelen zijn. Goede foto’s en documentatie kunnen daarom veel verschil maken.

Oplevering en het definitieve energielabel

Bij de oplevering van een labelplichtig nieuw utiliteitsgebouw moet een definitief energielabel beschikbaar zijn. Het is daarom verstandig om de energieadviseur ruim vóór de opleverdatum bij het traject te betrekken.

Voor nieuwbouw wordt doorgaans gewerkt met een detailopname. De energieadviseur beoordeelt de gerealiseerde situatie en verwerkt de relevante bouwkundige en installatietechnische kenmerken in de energieprestatieberekening.

Na afronding registreert de adviseur het energielabel in EP-Online, de landelijke database voor energieprestatiegegevens en energielabels.

Een definitief energielabel is maximaal tien jaar geldig.

Controleer de energieprestatie al vóór de oplevering

Wachten tot het gebouw volledig klaar is om de energieprestatie te controleren, is niet verstandig. Tijdens het ontwerp en de bouw kan al worden berekend of het gebouw naar verwachting aan de gestelde eisen zal voldoen.

Voor nieuwbouw kan in het kader van de omgevingsvergunning of melding onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen al een energieprestatie worden geregistreerd. Na de daadwerkelijke oplevering volgt een nieuwe gebouwopname voor het definitieve energielabel.

Door tussentijds te controleren, kunnen afwijkingen tussen ontwerp en uitvoering sneller worden ontdekt. Denk bijvoorbeeld aan een ander type isolatie, gewijzigde installatie of aanpassingen in de beglazing. Wanneer dergelijke wijzigingen gevolgen hebben voor de energieprestatie, kan er tijdens de bouw nog worden bijgestuurd.

Voordelen van een goed energielabel nieuwbouw bedrijfspand

Een goede energieprestatie is niet alleen belangrijk om aan de wettelijke eisen te voldoen. Een energiezuinig bedrijfspand kan ook financiële en praktische voordelen opleveren.

Een lagere energiebehoefte kan zorgen voor lagere gebruikskosten. Dat is vooral interessant bij gebouwen waarin veel wordt verwarmd, gekoeld, geventileerd of verlicht.

Ook bij verhuur en verkoop speelt energiezuinigheid een steeds grotere rol. Ondernemingen kijken vaker naar energiekosten, CO2-uitstoot en duurzaamheidsdoelstellingen bij het kiezen van bedrijfsruimte. Een energiezuinig gebouw kan daardoor aantrekkelijker zijn voor potentiële huurders en kopers.

Daarnaast bestaan er verschillende subsidieregelingen en fiscale regelingen voor duurzame investeringen. Denk afhankelijk van de situatie bijvoorbeeld aan ISDE voor bepaalde duurzame installaties, EIA of MIA\Vamil. De voorwaarden van deze regelingen verschillen en wijzigen regelmatig. Controleer daarom altijd vóór het aangaan van investeringsverplichtingen welke regeling van toepassing is.

Veelgemaakte fouten bij nieuwbouw

Een van de belangrijkste fouten bij nieuwbouw is het te laat inschakelen van een energieadviseur. Wanneer het gebouw vrijwel klaar is, zijn grote wijzigingen aan de gebouwschil of installaties kostbaar en soms nauwelijks nog mogelijk.

Een andere fout is dat tijdens de uitvoering wordt afgeweken van het ontwerp zonder te controleren wat dit voor de energieprestatie betekent. Een ander type glas, isolatiemateriaal, ventilatiesysteem of warmtepomp kan invloed hebben op de uiteindelijke berekening.

Ook ontbrekende documentatie kan problemen veroorzaken. Wanneer niet kan worden aangetoond welk materiaal of welke installatie is toegepast, kan de energieadviseur niet altijd uitgaan van de prestaties die tijdens het ontwerp zijn berekend.

• Schakel een energieadviseur al tijdens de ontwerp- of voorbereidingsfase in;
• controleer wijzigingen tijdens de bouw op hun gevolgen voor de energieprestatie;
• bewaar technische documenten, productbladen en kwaliteitsverklaringen;
• maak foto’s van onderdelen die later niet meer zichtbaar zijn;
• zorg dat installaties correct worden ingeregeld;
• plan de definitieve gebouwopname tijdig vóór de oplevering.

Veelgestelde vragen

Wanneer heb ik een energielabel nodig bij nieuwbouw?

Bij de oplevering van een nieuw utiliteitsgebouw moet in veel gevallen een definitief energielabel beschikbaar zijn. Er bestaan uitzonderingen, onder andere voor bepaalde gebouwen of gebouwdelen met een industriefunctie. Laat daarom vooraf beoordelen of jouw bedrijfspand onder de labelplicht valt.

Moet een nieuw bedrijfspand minimaal energielabel C hebben?

Nee. Energielabel C is geen algemene minimumeis voor alle nieuwbouw. Nieuwe gebouwen moeten, voor zover de betreffende gebruiksfunctie daaronder valt, voldoen aan de geldende BENG-eisen. Voor bestaande kantoorgebouwen bestaat daarnaast een afzonderlijke verplichting om in veel gevallen minimaal energielabel C te hebben.

Wie mag het energielabel van een nieuw bedrijfspand opstellen?

Een energielabel voor utiliteitsbouw wordt opgesteld door een vakbekwame energieadviseur die werkt voor een organisatie die hiervoor gecertificeerd is volgens BRL 9500-U. Voor zeer energiezuinige utiliteitsgebouwen en nieuwbouw wordt gewerkt met de daarvoor bestemde detailopname.

Een energielabel adviseur beoordeelt de relevante eigenschappen van het gebouw, voert de energieprestatieberekening uit en registreert het definitieve label in EP-Online.

Wat kost een energielabel voor een nieuwbouw bedrijfspand?

Er bestaat geen vast tarief voor een energielabel van een bedrijfspand. De kosten hangen onder andere af van de oppervlakte, gebruiksfuncties, complexiteit van het gebouw, aanwezige installaties en beschikbare documentatie. Vraag daarom vooraf een offerte aan op basis van het specifieke bouwproject.

Kan de energieprestatie tijdens de bouw al worden gecontroleerd?

Ja. Sterker nog, bij nieuwbouw is het verstandig om de energieprestatie al tijdens het ontwerp en de uitvoering te laten controleren. Zo kan tijdig worden vastgesteld of wijzigingen in materialen, constructies of installaties gevolgen hebben voor de berekende energieprestatie.

Hoe lang is een energielabel voor nieuwbouw geldig?

Een definitief energielabel is maximaal tien jaar geldig. Na een ingrijpende renovatie kan opnieuw een energielabel nodig zijn. Heb je het gebouw aanzienlijk aangepast en wil je weten of het bestaande label nog aansluit op de huidige situatie? Laat dit dan controleren en vraag indien nodig een nieuw energielabel aan.

Energielabel voor jouw nieuwbouw bedrijfspand regelen?

Een energielabel nieuwbouw bedrijfspand is iets waar je het beste al tijdens het ontwerp rekening mee houdt. Door bouwkundige maatregelen, installaties en energieprestatie goed op elkaar af te stemmen, voorkom je problemen bij de oplevering en weet je dat het gebouw voldoet aan de geldende eisen.

Bij EcoFuse helpen we je graag bij het vaststellen en registreren van het energielabel van jouw bedrijfspand. Wil je weten wat er voor jouw nieuwbouwproject nodig is of wil je een energielabel regelen? Neem dan gerust contact met ons op via +31 85 130 48 69. We denken graag met je mee.